Veraset ilamı (mirasçılık belgesi) nedir?
Veraset ilamı, mirasbırakanın yasal mirasçılarını ve her birinin pay oranlarını gösteren resmi belgedir. Türk Medeni Kanunu m. 598'e göre mirasçılar, terekedeki haklarını kullanabilmek (banka hesabı çekme, tapu devri, araç devri vs.) için bu belgeye ihtiyaç duyar. 2011 yılından itibaren noterler de mirasçılık belgesi düzenleyebilmektedir (Noterlik Kanunu m. 71/A).
Noter ile mahkeme arasındaki fark
| Kriter | Noter | Sulh Hukuk Mahkemesi |
|---|---|---|
| Süre | Aynı gün veya birkaç gün | 3-6 ay |
| Maliyet | Daha yüksek (mirasçı sayısına göre artar) | Sabit harç + posta |
| Tartışmalı durum | Kabul edilmez | Mahkeme inceler |
| Yabancı mirasçı | Sınırlı | Mümkün |
| Vasiyetname varsa | Mahkemeye gidilmesi gerekir | Vasiyetin açılması ile birlikte |
Veraset ilamı için gerekli belgeler
- Mirasbırakanın ölüm belgesi veya ölü gömme izni
- Mirasbırakanın nüfus kayıt örneği
- Tüm mirasçıların nüfus cüzdanı fotokopisi
- Aile nüfus kayıt örneği (vukuatlı)
- Vasiyetname varsa mahkeme tarafından açılmış nüshası
Veraset ilamına itiraz
Düzenlenen veraset ilamına itirazı olan kişiler, belgenin yanlış veya eksik olduğunu iddia ederek iptal davası açabilir (TMK m. 598). Görevli mahkeme sulh hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme mirasbırakanın son yerleşim yerindeki mahkemedir. Süre bakımından özel bir hak düşürücü süre yoktur; ancak gecikmeden açılması önerilir.
Veraset ve intikal vergisi ile ilişkisi
Veraset ilamı ile veraset ve intikal vergisi ayrı şeylerdir. Veraset ilamı sadece mirasçıları gösterir; veraset ve intikal vergisi ise terekenin değeri üzerinden alınan ayrı bir vergidir ve 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu'na tabidir. İlk taksit ölümden itibaren 8. ayın sonu, ikinci taksit 14. ayın sonuna kadar ödenir.