Nafaka nedir?
Nafaka, bir kişinin diğerine geçimini sağlamak amacıyla mahkeme kararıyla ödediği parasal yardımdır. Türk Medeni Kanunu'nun 169-176 ve 327-330. maddelerinde düzenlenmiştir. Türk hukukunda üç tür nafakavardır.
Nafaka türleri
1. Tedbir Nafakası (TMK m. 169)
Boşanma davası süresince eşin ve müşterek çocukların geçimini sağlamak için hakim tarafından verilen geçici nafakadır. Dava sonuna kadar devam eder. Davanın hangi tarafından açıldığı önemli değildir.
2. İştirak Nafakası (TMK m. 182)
Boşanma sonrasında müşterek çocukların bakımı ve eğitimi için velayetin kendisinde olmadığı eşin çocuklara ödediği nafakadır. Çocuk reşit olana kadar (18) veya eğitimi devam ediyorsa 25 yaşına kadardevam eder.
3. Yoksulluk Nafakası (TMK m. 175)
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan eşin diğer eşten aldığı nafakadır. Süresizdir; ancak nafaka alan eşin maddi durumu düzelir, yeniden evlenir veya başka bir kişi ile evlilik dışı yaşamaya başlarsa kalkar. Boşanmada kusurun daha az olması şartı aranır.
Nafaka miktarı nasıl belirlenir?
Hakim aşağıdaki kriterleri dikkate alır:
- Yükümlünün geliri ve mal varlığı
- Nafaka alacaklısının ihtiyaçları (çocuk için yaş, eğitim seviyesi)
- Tarafların evlilik öncesi ve sonrası yaşam standardı
- Yükümlünün diğer bakım yükümlülükleri (başka çocuk, yaşlı bakımı)
- Hakkaniyet ilkesi
Nafaka artırılabilir mi?
Evet. TMK m. 176/4'e göre tarafların maddi durumunda değişiklik olduğunda nafaka artırma davası açılabilir. Ayrıca her yıl Tüfe (TÜFE) oranında otomatik artırma kararlaştırılabilir.
Nafaka ödenmemesi cezası
İcra ve İflas Kanunu m. 344'e göre nafaka borcunu ödemeyen yükümlü, alacaklının şikayeti üzerine 3 aya kadar tazyik hapsi ile cezalandırılabilir. Bu, nafakanın ödenmesi güvencesidir.