Boşanma davasının süresi
Türkiye'de boşanma davalarının süresi, davanın türüne (anlaşmalı/çekişmeli), mahkemenin yoğunluğuna, ihtilaflı konuların kapsamına ve istinaf-temyiz süreçlerine bağlı olarak değişir. Genel olarak anlaşmalı boşanma 1-3 ay, çekişmeli boşanma 1-3 yıl arasında sonuçlanır.
Anlaşmalı boşanma (TMK m. 166/3)
Eşler tüm hususlarda (mali sonuçlar, çocuğun velayeti, nafaka, mal paylaşımı) anlaşmışsa ve evlilik en az 1 yıl sürmüşse anlaşmalı boşanma davası açılabilir. Süreç:
- Dilekçe ve protokol birlikte mahkemeye sunulur
- 1 duruşma gününde her iki eş hâkim huzuruna çıkar
- Hâkim her iki eşi dinleyip karar verir
- Karar 1 ay içinde kesinleşir (taraflar tebligat sonrası temyiz hakkından feragat edebilir)
Toplam süre genelde 1-3 ay'dır.
Çekişmeli boşanma
Eşler arasında ihtilaf varsa çekişmeli boşanma davası açılır. TMK m. 161-166 arasında sayılan sebeplerle (zina, hayata kast, pek kötü muamele, suç işleme, terk, akıl hastalığı, evlilik birliğinin temelden sarsılması) açılabilir. Süreç:
- Dava dilekçesinin verilmesi → tebligat → cevap dilekçesi (2 hafta)
- Ön inceleme duruşması
- Tahkikat aşaması: tanık dinleme, delil toplama (2-4 duruşma)
- Sözlü yargılama ve karar duruşması
- İstinaf süreci (8-12 ay) — bölge adliye mahkemesi
- Gerekirse temyiz (Yargıtay) — 12-18 ay
Toplam süre 1-3 yıl, ortalama 18-24 ay'dır.
Süreyi etkileyen faktörler
- Mahkeme yoğunluğu: İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde duruşma aralıkları 4-6 ay olabilir
- Tanık sayısı: Çok sayıda tanık dinletmek süreci uzatır
- Bilirkişi raporu: Mal paylaşımı, çocuk psikoloğu raporu vb. süreci 6-12 ay uzatabilir
- Tedbir kararları: Geçici velayet, nafaka tedbirleri için ek duruşmalar gerekebilir
- Adli tatil: 20 Temmuz - 31 Ağustos arası duruşma yapılmaz; süreyi etkiler
- Ara karar ve eksik bilgi: Mahkemenin istediği belgenin gecikmesi süreci uzatır
İstinaf ve temyiz süreçleri
Karara karşı 2 hafta içinde istinaf yoluna başvurulur. Bölge adliye mahkemesi(BAM) genellikle 6-12 ay içinde karar verir. BAM kararına karşı 2 hafta içinde temyiz yoluna başvurulabilir; ancak boşanma davalarında bazıları temyiz dışıdır. Yargıtay kararı 12-18 ay sürebilir.
Sürecin hızlanması için öneriler
- Anlaşma sağlamaya çalışmak — anlaşmalı boşanma çok daha hızlı
- Tüm belgeleri eksiksiz hazırlamak (gelir belgesi, tapu, banka hesap)
- Tanıkları az sayıda ama etkili seçmek
- Arabuluculuğa başvurmak (boşanma için zorunlu değil ama bazı uyuşmazlıklarda yararlı)
- UYAP üzerinden e-imza ile dilekçe sunmak