Dava harcı nedir?
Dava harcı, hukuki uyuşmazlıkların mahkemelerde çözümü için ödenen yargılama gideridir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nda düzenlenmiştir. Türk yargı sisteminde iki ana harç türü vardır: nispi harç (dava değerine göre) ve maktu harç (sabit tutar).
Nispi harç
Belirli bir parasal değeri olan davalarda (alacak, tazminat, manevi tazminat, icra takibinin iptal davası vb.) uygulanır. Binde 68,31 oranındadır (2026 itibarıyla). Açılışta nispi harcın 1/4'ü peşin, kalan 3/4 karar sonrasında tahsil edilir.
Maktu harç
Belirli parasal değeri olmayan davalarda (boşanma, velayet, soybağı, idari iptal davaları, manevi tazminat dışı şahsi haklar vb.) sabit tutar uygulanır. 2026 yılı için maktu harç tutarı yaklaşık 615 TL'dir.
Karar ve ilam harcı
Dava sonuçlandığında ve karar verildiğinde, kazanan/kaybeden tarafın ödediği ek harçtır. Nispi davada ayrıca binde 68,31 oranında karar ve ilam harcı tahakkuk eder. Yargılama giderleri içinde değerlendirilir.
Adli yardım
Maddi imkânsızlık nedeniyle harcı ödeyemeyen vatandaşlar HMK m. 334 ve devamı uyarınca adli yardım talep edebilir. Adli yardım kararı verildiğinde dava harcı ve diğer yargılama giderleri ödenmez veya sonuya bırakılır.
Diğer dava giderleri
- Tebligat giderleri (her tebligat başına ~50-100 TL)
- Bilirkişi ücretleri (uzmanlığa göre 1.500-15.000 TL)
- Tanık giderleri (yol, konaklama)
- Keşif gideri (gerekirse, ulaşım + bilirkişi)
- Posta gideri ve dosya açılış masrafı
- Avukatlık ücreti (TBB tarifesi veya sözleşme)