KDV (Katma Değer Vergisi) nedir?
Katma Değer Vergisi, mal teslimleri ile hizmet ifalarında ortaya çıkan katma değer üzerinden alınan dolaylı bir vergidir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nda düzenlenmiştir. Tüketici tarafından nihai olarak ödenir; satıcı/üretici sadece tahsil edip devlete aktarır.
Türkiye'deki KDV oranları
| Oran | Uygulama alanı |
|---|---|
| %1 | Temel gıda maddeleri (ekmek, un, süt vb.), bazı tarımsal ürünler, kitap-gazete |
| %10 | Genel gıda, eğitim, sağlık hizmetleri, sinema bileti, otelcilik |
| %20 | Genel oran — tüm diğer mal ve hizmetler |
Hesaplama formülleri
KDV Hariç tutardan KDV Dahil hesaplamak:
Dahil = Hariç × (1 + Oran/100). Örneğin 1.000 TL × 1,20 = 1.200 TL
KDV Dahil tutardan KDV Hariç hesaplamak:
Hariç = Dahil / (1 + Oran/100). Örneğin 1.200 TL / 1,20 = 1.000 TL. KDV = 1.200 − 1.000 = 200 TL
KDV indirim mekanizması
KDV mükellefleri (KDV ödeyen işletmeler), satışlarında tahsil ettikleri KDV'den alımlarında ödedikleri KDV'yi düşerler. Sadece aradaki net farkıdevlete öderler. Bu mekanizma, KDV'nin sadece nihai tüketicide kalmasını sağlar. Ay sonunda KDV beyannamesi verilerek ödeme yapılır.
KDV iadesi
İhracat yapan firmalar, ihracat işlemleri için KDV ödemez ancak alımlarında ödedikleri KDV'yi devletten geri alabilirler. Bu mekanizmaya KDV iadesidenir ve 3065 SK m. 11'de düzenlenmiştir. Yatırım teşvikli alımlar ve bazı özel durumlarda da iade mümkündür.
İstisnalar
KDV Kanunu'nun 13-17. maddelerinde sayılan bazı işlemler KDV'den istisnadır:
- İhracat ve dış ticaret
- Diplomatik temsilcilikler
- Yatırım teşvik belgeli makineler
- Banka ve sigorta hizmetleri (BSMV ile vergilenir)
- Sağlık ve eğitim hizmetlerinin bir kısmı