Duruşmaya Hazırlıkta Yapay Zekâ: Dosya Özeti ve Soru Listesi

Duruşmaya hazırlıkta yapay zekâ, dosyadaki dilekçeleri, bilirkişi raporlarını ve ara kararları özetleyerek dosyayı hızlıca yeniden hatırlamanıza ve tanık ya da bilirkişiye sorulabilecek soruların bir taslağını çıkarmanıza yardım eder. Yapay zekâ duruşma stratejisi kurmaz, hangi sorunun sorulacağına karar vermez ve hukuki görüş vermez; çıkardığı özet ve sorular dosyayla karşılaştırılıp avukat tarafından seçilmelidir. Ceza dosyalarında ise müvekkil verisinin hassasiyeti nedeniyle yapay zekâ kullanımı çok daha sınırlı olmalıdır; Av. Asistan'da ceza dosyalarında yapay zekâ sunucu tarafında kapalıdır.

Bu yazıda duruşma öncesi hazırlığın hangi adımlarında yapay zekânın işe yaradığını, örnek soru kalıplarını, sınırları ve büro içinde nasıl bir hazırlık düzeni kurulabileceğini anlatıyoruz.

Duruşma hazırlığında zaman nereye gider?

Duruşma hazırlığında zamanın büyük kısmı, dosyayı yeniden okumak ve son duruşmadan bu yana nelerin değiştiğini anlamakla geçer. Aynı gün birden fazla duruşması olan bir avukat için her dosyayı baştan okumak çoğu zaman mümkün değildir.

Tipik hazırlık işleri:

1. Son duruşma tutanağını ve verilen ara kararları okumak.
2. Ara kararlarda size verilen süre ve işlerin yapılıp yapılmadığını kontrol etmek.
3. Son duruşmadan sonra dosyaya giren yeni evrakı (bilirkişi raporu, müzekkere cevabı, karşı taraf dilekçesi) görmek.
4. Bilirkişi raporuna itirazları veya tanığa sorulacak soruları hazırlamak.
5. Müvekkile duruşma öncesi bilgi vermek.

Bu işlerin 1, 3 ve 4. maddeleri büyük ölçüde okuma ve özetleme işidir; yapay zekânın en çok katkı sağladığı yer burasıdır. 2. madde ise süre ve işlem takibidir; burada yapay zekâ değil, takvim ve kural motoru kullanılmalıdır.

Yapay zekâ duruşma hazırlığında nerede yardım eder?

Yapay zekâ, duruşma hazırlığında en çok uzun belgelerin özetlenmesi, belgeler arası karşılaştırma ve soru taslağı çıkarmada yardım eder.

Hazırlık işi	Yapay zekânın katkısı	Avukatın işi
Dava dilekçesi ve cevap dilekçesi	Tarafların iddia ve savunmalarını kısa listeye dökmek	Uyuşmazlık noktalarını belirlemek
Bilirkişi raporu	Yöntem, kabuller, sonuç ve hesap kalemlerini özetlemek	Hatalı kabulleri ve itiraz noktalarını seçmek
Tanık beyanları	Önceki beyanlardaki çelişkileri işaret etmek	Çelişkinin önemini değerlendirmek
Soru listesi	Taslak sorular üretmek	Soruları seçmek, sıralamak, uygunluğunu değerlendirmek
Ara karar ve süreler	Katkısı yok, kullanılmamalı	Takvim ve süre takibiyle kontrol

Bilirkişi raporlarının incelenmesi için ayrıntılı bir yöntem bilirkişi raporu inceleme yazımızda bulunuyor.

Adım adım: yapay zekâ ile duruşmaya nasıl hazırlanılır?

Yapay zekâ destekli bir duruşma hazırlığı, önce dosyanın güncel durumunu kesin kaynaklardan toplamak, sonra okuma yükünü yapay zekâyla hafifletmek, en son da kararları avukatın vermesi sırasıyla yapılır.

1. Duruşma ve dosya durumunu kontrol edin

Duruşma tarihini, saatini, mahkemeyi ve varsa e-duruşma bilgisini takvimden doğrulayın. Duruşma takviminin düzenli tutulması için duruşma takvimi yönetimi yazımıza bakabilirsiniz.

2. Son duruşmadan bu yana gelen evrakı listeleyin

Son duruşma tarihinden sonra dosyaya giren evrakı ayrı bir liste olarak çıkarın. Bunu UYAP'ta elle yapabilir ya da yeni evrak bildirimlerinden takip edebilirsiniz; bkz. UYAP yeni evrak takibi.

3. Ara kararları ve size verilen süreleri kontrol edin

Son tutanaktaki ara kararları okuyun; gider avansı, delil listesi, tanık bildirimi gibi işlerin yapılıp yapılmadığını kontrol edin. Süre hesabını yapay zekâya bırakmayın; adli tatil gibi istisnalar için hukuki süre hesaplama ve adli tatil yazımıza ve adli tatil hesaplama aracına bakın.

4. Yeni belgeleri özetleyin

Yeni gelen bilirkişi raporunu veya karşı taraf dilekçesini yapay zekâya özetletin. Özetin sayfa veya paragraf numarası vermesini isteyin ki kontrol edebilesiniz.

5. Belge üzerinde hedefli sorular sorun

"Bilirkişi hangi tarih aralığını esas almış?", "Raporda hangi belgeye dayanılmış?", "Davalının cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazı var mı?" gibi sorularla belgeyi sorgulayın.

6. Soru listesi taslağı çıkarın

Tanık veya bilirkişiye sorulabilecek soruların taslağını isteyin; sonra bunları kendiniz eleyip sıralayın.

7. Bir sayfalık duruşma notu yazın

Özetleri, seçtiğiniz soruları ve talepleri tek sayfalık bir notta birleştirin. Bu notu siz yazın; yapay zekâ çıktısı yalnızca hammaddedir.

Yapay zekâya hangi sorular sorulabilir?

İyi bir soru, yapay zekâyı belirli bir belgeyle ve belirli bir çıktı biçimiyle sınırlar. Aşağıdaki kalıpları dosyanıza uyarlayabilirsiniz:

• "Bu bilirkişi raporunun yöntemini, esas aldığı belgeleri ve sonuç tutarlarını sayfa numaralarıyla madde madde özetle."
• "Raporda dayanak gösterilmeden yapılmış kabulleri listele."
• "Dava dilekçesi ile cevap dilekçesini karşılaştır; tarafların çekişmeli olduğu olguları tablo halinde göster."
• "Bu tanığın önceki beyanında geçen tarih, yer ve kişileri listele."
• "Bu rapordaki hesaplamaya ilişkin bilirkişiye sorulabilecek açıklama sorularını taslak olarak yaz."
• "Bu belgede bulunmayan ama genellikle beklenecek bilgiler neler olabilir? Yalnızca soru olarak yaz, görüş bildirme."

Soru yazma tekniklerinin genişi için avukatlar için prompt rehberi yazımızı okuyabilirsiniz.

Duruşma hazırlığında yapay zekânın sınırları nelerdir?

Yapay zekânın duruşma hazırlığındaki temel sınırı, dosyanın tamamını ve duruşma salonundaki dinamiği bilmemesidir; elinde yalnızca kendisine verilen metin vardır.

• Strateji kurmaz: Hangi sorunun müvekkilin aleyhine dönebileceğini, hangi talebin hangi sırayla yapılacağını avukat belirler.
• Uydurabilir: Belgede olmayan bir tarihi veya tutarı varmış gibi aktarabilir. Her rakamı belgeden kontrol edin; bkz. yapay zekâ uydurma içtihat riski.
• Süre hesaplamaz: Ara kararla verilen süreleri ve kanuni süreleri kural motoru ve takvimle takip edin.
• Soru uygunluğunu bilmez: Yönlendirici veya usule aykırı soruları ayıklamak sizin işinizdir.
• Taranmış belgede hata: OCR sonrası rakamlar yanlış okunabilir.

Ceza dosyalarında yapay zekâ kullanılabilir mi?

Ceza dosyaları, şüpheli, sanık, mağdur ve tanıklara ilişkin hassas kişisel veriler, soruşturma gizliliği ve sağlık, cinsel hayat gibi özel nitelikli bilgiler içerdiğinden yapay zekâ kullanımında en yüksek dikkat gerektiren dosyalardır. Bu dosyalarda belge içeriğinin dış bir yapay zekâ hizmetine gönderilmesi ciddi gizlilik ve mesleki sorumluluk riski doğurur.

Önemli uyarı: Av. Asistan'da ceza dosyalarında yapay zekâ sunucu tarafında kapalıdır. Bu, kullanıcı ayarıyla açılabilen bir tercih değil, ürün kuralıdır. Ceza dosyalarında duruşma hazırlığını klasik yöntemle, kendi notlarınızla yapmanız gerekir. Ceza dosyalarının takibine ilişkin pratikler için ceza dosyası takibi yazımıza bakabilirsiniz.

Ceza dosyası dışındaki dosyalarda da kişisel veri içeren belgeleri göndermeden önce gerçekten gerekli olup olmadığını düşünün; gerekirse maskeleme yapın. Ayrıntı için müvekkil verisi maskeleme yazısını okuyabilirsiniz.

Av. Asistan duruşma hazırlığında neyi kolaylaştırır?

Av. Asistan, UYAP ve UETS verisini tarayıcı eklentisiyle otomatik aktaran, Türk avukatlar için yapay zekâ destekli büro yönetim uygulamasıdır. Duruşma hazırlığında Av. Asistan iki ayrı katmanda yardımcı olur: dosya verisinin toplanması ve belge özetleme.

Dosya verisi

• UYAP entegrasyonu ile duruşmalar takvime otomatik düşer, 24 saat ve 1 saat önce bildirim gönderilir ve büro içinde paylaşılır.
• Dosyaya yeni evrak düştüğünde bildirim alınır; evrak listesinden seçilen türler indirilebilir.
• Safahat (dosyanın olay akışı) bilgi amaçlı olarak aktarılabilir.
• Tebligatlar UETS e-tebligat entegrasyonu ile aktarılır, dosya numarası eşleşirse davaya bağlanır.

Belge özeti

• Av. Asistan yapay zekâ asistanı dilekçe, bilirkişi raporu, sözleşme ve gerekçeli karar için özet çıkarır; aynı belge üzerinde soru sormanızı sağlar.
• Taranmış belgelerde OCR ile metin çıkarır.
• Duruşmada dayanacağınız içtihat için emsal karar arama kullanılabilir.

AI Asistan hukuki görüş vermez, strateji kurmaz, süre hesaplamaz. İlk kullanımda yurt dışı aktarım bilgilendirmesiyle açık onay istenir; tebligatlar ve ekleri hiçbir koşulda yapay zekâya gönderilmez; dosya bazında "yapay zekâya gönderme" işareti konulabilir. Sözleşme içeren dosyalarda benzer yöntem için yapay zekâ ile sözleşme inceleme yazımıza bakabilirsiniz.

Bir sayfalık duruşma notu nasıl hazırlanır?

Bir sayfalık duruşma notu, duruşmada dosyayı açmadan hızlıca bakabileceğiniz, dosyanın güncel durumunu, talepleri ve soruları özetleyen kısa bir çalışma kâğıdıdır. Özellikle başka bir avukatın veya stajyerin duruşmaya girdiği durumlarda notun kalitesi doğrudan duruşmanın kalitesini belirler.

Bölüm	İçerik	Kaynak
Künye	Mahkeme, esas no, duruşma tarihi ve saati, salon veya e-duruşma bilgisi	Takvim, UYAP
Dosyanın özeti	Uyuşmazlığın 3-4 cümlelik özeti, çekişmeli noktalar	Avukat (yapay zekâ özetinden yararlanarak)
Son ara karar	Önceki duruşmada verilen ara kararlar ve yerine getirilip getirilmediği	Tutanak
Yeni evrak	Son duruşmadan sonra gelen belgeler ve kısa özetleri	Evrak listesi, yapay zekâ özeti
Talepler	Bu duruşmada yapılacak talepler, sırasıyla	Avukat
Sorular	Tanık veya bilirkişiye sorulacak, seçilmiş sorular	Avukat (taslaktan seçerek)
Dikkat	Müvekkil hassasiyetleri, sorulmaması gereken konular	Avukat

Tablodaki "Kaynak" sütunu bilinçli olarak eklenmiştir: yapay zekâ yalnızca özet ve taslak üretir; talepler, seçilmiş sorular ve dikkat notları avukatın kendi değerlendirmesidir. Not, dosyaya eklenip büro içinde paylaşıldığında, duruşmaya başka bir meslektaşınız girse bile aynı bilgiyle hazırlanmış olur.

Büroda duruşma hazırlığı nasıl bölüşülür?

Büroda duruşma hazırlığı, okuma ve toplama işlerinin asistan veya stajyere, değerlendirme ve karar işlerinin sorumlu avukata verildiği bir düzenle bölüşülebilir. Yapay zekâ, bu düzende asistanın hazırladığı ilk paketin hızını artırır.

1. Duruşmadan 7 gün önce: Asistan, ara kararlarda verilen işlerin yapılıp yapılmadığını kontrol eder; eksik varsa avukata görev olarak bildirir.
2. Duruşmadan 3 gün önce: Son duruşmadan bu yana gelen evrak listelenir, uygun belgeler yapay zekâ ile özetlenir.
3. Duruşmadan 2 gün önce: Avukat özetleri belgeyle karşılaştırır, soru taslağından seçim yapar, talepleri belirler.
4. Duruşmadan 1 gün önce: Bir sayfalık not tamamlanır; gerekiyorsa müvekkile kısa bilgi verilir.
5. Duruşma sonrası: Yeni ara kararlar ve süreler aynı gün takvime işlenir.

Bu takvim dosya yoğunluğuna göre kısaltılabilir. Görevlerin dağıtılması ve takibi için hukuk bürosunda görev dağılımı yazımıza, e-duruşmaya özgü hazırlık için e-duruşma ve SEGBİS rehberi yazısına bakabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Yapay zekâ duruşma tutanağını özetleyebilir mi?

Evet, tutanak metni varsa özetlenebilir. Ancak ara kararlarda verilen süreler ve işler mutlaka tutanağın kendisinden okunmalı ve takvime işlenmelidir.

Tanığa sorulacak soruları yapay zekâ belirleyebilir mi?

Taslak üretebilir, karar veremez. Hangi sorunun sorulacağı, hangi sırayla ve hangisinin hiç sorulmayacağı avukatın stratejik kararıdır.

Ceza dosyalarında Av. Asistan'ın yapay zekâsını kullanabilir miyim?

Hayır. Ceza dosyalarında yapay zekâ sunucu tarafında kapalıdır; bu bir ürün kuralıdır.

Bilirkişi raporuna itiraz dilekçesini yapay zekâ yazar mı?

Av. Asistan dilekçe yazmaz. Raporu özetlemek ve rapor üzerinde soru sormak için kullanılabilir; itiraz noktalarını ve dilekçeyi avukat hazırlar.

Yapay zekâ özeti duruşmada dosyanın yerine geçer mi?

Hayır. Özet, dosyayı hızlı hatırlamak için bir yardımcıdır. Duruşmada dayanacağınız her bilgi, dosyadaki asıl belgeden doğrulanmış olmalıdır.

Duruşma hazırlığında hangi belgeler yapay zekâya gönderilmemeli?

Ceza dosyalarına ait belgeler, tebligatlar ve ekleri, sağlık veya cinsel hayat gibi özel nitelikli kişisel veri içeren belgeler ile müvekkilin açıkça paylaşılmamasını istediği belgeler gönderilmemelidir. Av. Asistan'da ceza dosyalarında yapay zekâ kapalıdır, tebligatlar hiçbir koşulda gönderilmez ve diğer dosyalar için "yapay zekâya gönderme" işareti kullanılabilir.