KVKK aydınlatma metni nedir?
6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'nun (KVKK) 10. maddesi uyarınca, veri sorumluları kişisel veri işleme faaliyetlerine başlamadan önce ilgili kişiyi (veri sahibini) belirli konularda aydınlatmakla yükümlüdür. Aydınlatma metni; bu yasal yükümlülüğün yerine getirilmesi için hazırlanan standart bilgilendirme metnidir.
Aydınlatma metninde olması zorunlu unsurlar (KVKK m. 10)
- Veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği
- Kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği
- İşlenen verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği
- Kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi
- İlgili kişinin KVKK m. 11'deki hakları
Hangi şirketlerin aydınlatma metni olmalı?
Tüm kişisel veri işleyen gerçek/tüzel kişiler. Web sitesi olan, müşteri formu dolduran, çalışan istihdam eden, CCTV kullanan, sözleşme imzalayan her tüzel kişi aydınlatma metni hazırlamak zorundadır. Hukuk büroları için müvekkil aydınlatma metni özellikle önemlidir.
VERBİS kaydı zorunluluğu
Yıllık ciro 100 milyon TL veya çalışan sayısı 50'den fazla olan şirketler ile kişisel veri işlemeyi ana faaliyet konusu yapan şirketler VERBİS(Veri Sorumluları Sicili) kaydı yaptırmak zorundadır. Aydınlatma metninden ayrı olarak VERBİS'e bilgi girişi gerekir.
Açık rıza ile farkı
Aydınlatma metni bilgilendirme; açık rıza beyanı ise onay alma sürecidir. KVKK m. 5/2'deki istisnalar (sözleşme, yasal yükümlülük, meşru menfaat vb.) varsa açık rıza şart değildir, sadece aydınlatma yeterlidir. Pazarlama gibi durumlarda açık rıza ek olarak gerekir.
İhlal halinde cezalar
- Aydınlatma yükümlülüğüne uyulmaması: 50.000 - 2.000.000 TL (2026)
- Veri güvenliği yükümlülüğüne uyulmaması: 140.000 - 7.000.000 TL
- VERBİS kaydı yapmama: 50.000 - 2.000.000 TL
- Suç boyutuna varan ihlaller: TCK m. 135-140 (1-4 yıl hapis)