Asgari ücret nedir?
Asgari ücret, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 39. maddesi uyarınca Asgari Ücret Tespit Komisyonu tarafından belirlenen ve hiçbir işçinin altında ücret alamayacağı asgari brüt aylık tutardır. Komisyon işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşur ve genellikle yılda bir kez (Aralık ayında) belirleme yapar.
2026 asgari ücret değerleri (yaklaşık)
- Brüt: 22.105 TL/ay
- Net: ~17.000 TL/ay (gelir/damga vergisi istisnasıyla)
- İşverene maliyet: ~26.500 TL/ay (SGK + işsizlik dahil)
- Günlük brüt: ~736 TL
- Saatlik: ~92 TL (45 saatlik haftalık çalışma)
Asgari ücret istisnası (2022 sonrası)
193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'na 2022'de eklenen düzenleme ile, asgari ücretin yıllık brüt tutarı kadar olan ücret gelir vergisi ve damga vergisinden istisnatutulmuştur. Bu istisna asgari ücretten daha fazla kazanan çalışanlar için de uygulanır; yani asgari ücret kısmı vergiden istisna, üzeri vergilendirilir.
Brüt - Net hesaplama detayı
Brüt asgari ücretten yapılan kesintiler:
- SGK işçi payı: %14 (5510 sayılı Kanun)
- İşsizlik sigortası işçi payı: %1
- Gelir vergisi: İstisna (asgari ücret kadar)
- Damga vergisi: İstisna (asgari ücret kadar)
İşveren tarafındaki yükler
- SGK işveren payı: %20,5 (5 puanlık devlet desteğiyle %15,5'e düşebilir)
- İşsizlik sigortası işveren payı: %2
- Toplam ek yük: ~%22,5
Bu nedenle işverene maliyet brüt ücretin yaklaşık %122,5'udur. 22.105 TL brüt ücret için işverene maliyet ~26.500 TL'dir.
Asgari ücretle ilgili önemli haklar
- İşçi asgari ücretin altında çalışmaya zorlanamaz (4857 m. 39 — emredici)
- Sözleşmeyle aksi kararlaştırılamaz; aksi sözleşme geçersizdir
- Asgari ücret altında ödeme yapılırsa fark talep edilebilir
- İşveren asgari ücret altında ödeme yaparsa idari para cezasına çarptırılır
AGİ sistemi neden kalktı?
Asgari Geçim İndirimi (AGİ), 2008-2021 yılları arasında ücretten kesilen gelir vergisinden ailenin durumuna göre indirim sağlayan bir sistemdi. 2022 yılında asgari ücret istisnası getirilmesiyle birlikte AGİ sistemi kaldırıldı. Yeni sistem daha basit ve daha kapsamlı (sadece ailelilere değil herkese) bir vergi avantajı sağlamaktadır.